Hướng Dẫn Chăm Sóc Người Lớn Tuổi Bị Bệnh Tại Nhà Đúng Cách

Nana
16 thg 11, 2025
7 phút đọc

Việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh tại nhà là một thử thách phức tạp, yêu cầu bạn phải nắm vững các kỹ năng y tế cơ bản như: Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp, hỗ trợ vận động, đề phòng tai nạn và té ngã,... Công việc này không chỉ đòi hỏi tình yêu thương mà còn cần sự chuẩn xác về kiến thức để phòng ngừa biến chứng. Trong bài viết này, Nanakai sẽ hướng dẫn cách chăm sóc chi tiết, giúp bạn xử lý mọi tình huống phát sinh và mang lại sự an tâm cho cả người bệnh và người chăm sóc.

Tại sao việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh lại càng quan trọng?

Việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh cần được quan tâm gấp đôi vì họ là đối tượng dễ bị tổn thương nhất. Khi người lớn tuổi mắc bệnh, dù là cảm cúm thông thường hay các vấn đề phức tạp hơn, cơ thể họ sẽ phản ứng kém hơn nhiều so với người trẻ tuổi. Hệ miễn dịch suy yếu khiến bệnh kéo dài và dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi hoặc nhiễm trùng.

Hơn nữa, người bệnh dễ bị mất nước và suy dinh dưỡng nhanh chóng, làm cản trở quá trình phục hồi. Việc chăm sóc cẩn thận, theo dõi sát sao các chỉ số sức khỏe và hỗ trợ kịp thời là yếu tố quyết định tốc độ hồi phục và ngăn ngừa tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng. Sự quan tâm chu đáo, chuyên biệt chính là liều thuốc tốt nhất cho người bệnh.

Tại sao việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh lại càng quan trọng?

Xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp cho người bệnh

Dinh dưỡng là yếu tố nền tảng trong quá trình hồi phục. Chế độ ăn uống phù hợp giúp tăng cường sức đề kháng, cung cấp năng lượng cần thiết để cơ thể chống lại bệnh tật. Việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh phải chú trọng đặc biệt đến chất lượng và hình thức của thức ăn, vì khả năng hấp thu và ăn uống của họ đã giảm đi đáng kể.

Thay vì các món cơ bản, cần ưu tiên các thực phẩm giàu protein và dễ tiêu hóa để hỗ trợ quá trình tái tạo mô và chữa lành vết thương. Cụ thể:

Thực phẩm nên tăng cường: Trứng, cá (cá hồi, cá lóc), thịt gà hầm nhừ, đậu phụ và đặc biệt là các loại sữa chuyên dụng bổ sung dinh dưỡng cho người bệnh.
Hình thức chế biến: Luôn chế biến thức ăn dưới dạng mềm, nhừ (cháo, súp, canh hầm) để người bệnh dễ nuốt và hấp thu.

Lưu ý khi người bệnh chán ăn:

Trang trí món ăn bắt mắt hơn để kích thích thị giác.
Thường xuyên hỏi ý kiến về món họ thích để thay đổi thực đơn, tránh nhàm chán.
Tuyệt đối không ép ăn để tránh gây áp lực tâm lý và có thể dẫn đến nôn ói.

Chia nhỏ bữa ăn và ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa

Một trong những nguyên tắc cốt lõi khi chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh là chia nhỏ khẩu phần ăn. Hệ tiêu hóa của người bệnh hoạt động chậm chạp và thường cảm thấy mệt mỏi sau khi ăn no. Giải pháp là chia bữa ăn thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày thay vì 3 bữa lớn.

Thực phẩm cần được chế biến mềm, lỏng hoặc xay nhuyễn như cháo, súp, canh hầm nhừ hoặc sữa. Điều này giúp giảm áp lực cho dạ dày và tránh nguy cơ sặc hoặc khó nuốt. Đồng thời, nên tăng cường rau củ quả đã nấu chín và nghiền nhỏ để cung cấp đủ vitamin, khoáng chất và chất xơ, giúp phòng ngừa táo bón.

Chia nhỏ bữa ăn và ưu tiên thực phẩm dễ tiêu hóa

Quan tâm, nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần người bệnh

Sức khỏe tinh thần là yếu tố thường bị bỏ quên nhưng lại vô cùng quan trọng khi chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh. Người bệnh dễ cảm thấy lo lắng, sợ hãi hoặc buồn bã vì tình trạng sức khỏe suy giảm và sự phụ thuộc vào người khác. Người chăm sóc cần dành thời gian trò chuyện hàng ngày, lắng nghe họ một cách chân thành và tạo cảm giác an toàn.

Hãy cố gắng giữ cho tinh thần họ được thư giãn bằng cách khuyến khích nghe nhạc, xem các chương trình giải trí nhẹ nhàng hoặc đọc sách báo. Việc cho người bệnh tham gia vào các quyết định đơn giản hàng ngày (như chọn món ăn, chọn quần áo) cũng giúp họ duy trì cảm giác tự chủ. Sự hỗ trợ về mặt tinh thần không chỉ giúp người bệnh vượt qua nỗi buồn mà còn có tác động tích cực đến khả năng hồi phục thể chất.

Hỗ trợ vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe

Mặc dù người lớn tuổi đang bị bệnh cần nghỉ ngơi, việc bất động hoàn toàn sẽ dẫn đến teo cơ và cứng khớp nhanh chóng. Chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh cần phải bao gồm việc hỗ trợ vận động theo đúng thể trạng để kích thích tuần hoàn máu và cải thiện chức năng hô hấp.

Để vận động an toàn và hiệu quả, cần phân loại theo tình trạng bệnh:

Với người còn đi lại được: Hãy khuyến khích họ đi bộ chậm trong nhà hoặc ngoài trời, có người dìu và chỉ thực hiện trong thời gian ngắn (5-10 phút).
Với người yếu, nằm trên giường: Người chăm sóc nên hướng dẫn các bài tập thụ động (người chăm sóc giúp co duỗi nhẹ nhàng các khớp tay, chân) hoặc các bài tập tại chỗ (như xoay cổ tay, cổ chân).

Vận động phù hợp giúp giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Luôn hỏi ý kiến bác sĩ về mức độ vận động cho phép trước khi thực hiện bất kỳ bài tập nào để đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Hỗ trợ vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe

Đảm bảo an toàn, đề phòng tai nạn và té ngã

Khi người lớn tuổi bị bệnh, nguy cơ tai nạn và té ngã tăng lên đáng kể do cơ thể suy yếu, chóng mặt vì dùng thuốc hoặc mất thăng bằng. Đây là một nguyên tắc cơ bản khi chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh. Người chăm sóc phải rà soát lại môi trường sống: Loại bỏ các vật cản, đảm bảo sàn nhà khô ráo và lắp đặt thảm chống trượt trong nhà vệ sinh.

Cần đảm bảo tất cả các khu vực sinh hoạt, đặc biệt là phòng ngủ và lối đi, phải có ánh sáng đầy đủ vào cả ban ngày và ban đêm. Nếu người bệnh cần đi vệ sinh hoặc đi lại, người chăm sóc phải luôn ở bên cạnh để hỗ trợ. Chuẩn bị môi trường an toàn là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe và tính mạng cho người thân của bạn.

Thăm khám sức khỏe định kỳ và theo dõi chặt chẽ

Việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh đòi hỏi người chăm sóc phải tuân thủ nghiêm ngặt lịch thăm khám định kỳ của bác sĩ. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất nằm ở việc theo dõi và quản lý bệnh tại nhà hàng ngày:

Lập sổ tay theo dõi sức khỏe: Ghi chép chi tiết nhiệt độ, huyết áp, các triệu chứng bất thường (ví dụ: ho, đau, mệt mỏi) hàng ngày để có dữ liệu chính xác cho bác sĩ.
Quản lý thuốc chặt chẽ: Sử dụng hộp chia thuốc theo ngày/tuần. Lập bảng ghi rõ tên thuốc, liều lượng và giờ uống để tránh nhầm lẫn hoặc quên liều.
Trang bị y tế cơ bản: Luôn có sẵn các thiết bị cần thiết như nhiệt kế, máy đo huyết áp và máy đo đường huyết (nếu người bệnh bị tiểu đường).
Biết các dấu hiệu cần gọi cấp cứu: Nắm vững các dấu hiệu nguy hiểm và hành động ngay lập tức nếu người bệnh có triệu chứng như khó thở đột ngột, đau ngực dữ dội, lú lẫn cấp tính hoặc sốt cao không hạ.

Nếu có bất kỳ thay đổi nào về sức khỏe hoặc phản ứng phụ của thuốc, cần thông báo ngay lập tức cho bác sĩ. Việc theo dõi chủ động và thăm khám đúng hẹn giúp phát hiện sớm các biến chứng, đảm bảo quá trình điều trị diễn ra liên tục và hiệu quả.

Thăm khám sức khỏe định kỳ và theo dõi chặt chẽ

Việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh là một nhiệm vụ đòi hỏi sự chuyên tâm và kiến thức toàn diện, từ chế độ dinh dưỡng dễ hấp thu, quản lý thuốc men, hỗ trợ vận động cho đến việc nuôi dưỡng sức khỏe tinh thần. Việc này giúp người bệnh nhanh hồi phục, giảm nguy cơ biến chứng và đảm bảo chất lượng cuộc sống cho họ. Hãy liên hệ với Nanakai ngay để nhận tư vấn chuyên sâu về dịch vụ chăm sóc cá nhân hàng ngày dành cho người lớn tuổi và các giải pháp hỗ trợ tốt nhất cho công việc chăm sóc người lớn tuổi bị bệnh của bạn!

CÔNG TY TNHH Nanakai - Dịch vụ Chăm sóc người cao tuổi tại nhà

Nanakai cung cấp dịch vụ chăm sóc sinh hoạt đời sống tại nhà & các hoạt động giải trí bổ ích nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống mỗi ngày cho Người cao tuổi Việt Nam.